ЭПОХІ
...Народзе наш, прысягаем Табе шумам ніў родных, усходам сонца - сымбалям Твайго адраджэньня... Прысягаем..., што мы - Твае непадзельна, толькі Твае. На гістарычным здымку - лідары беларускага студэнцкага руху. Распавядаем іх лёсы.
На Коласа Апанскі паляваў не адзін год. Чэкіст рабіў Імкліву кар’еру ў Савецкай Беларусі. І даўно шукаў прыдатную нагоду ўдарыць па прабеларускіх камуністах і беларускай інтэлігенцыі. Першае імя было на адвароце здымка - Якуб Колас.
У ХІХ стагоддзі кожны папулярны еўрапейскі трэвэлблогер ведаў, дзе знаходзяцца Віцебск, Бярэзіна, ваколіцы Магілёва, Полацк ці Дрыса. Прычына была простая: гэтыя мясціны трапілі на мапу еўрапейскага турызму праз вайну 1812 года і паход Напалеона на Маскву.
Абсяг падполля ўражваў маштабамі - больш за тры тысячы сяброў, тэрыторыя ад эстонскага Тарту да ўкраінскай Адэсы. І калі Вільня была сэрцам арганізацыі, Бердычаў - яе галавой, дык Пінск і Палессе сталі яе мускуламі.
У верасні 1923 года ў беларускай вёсцы адбылося тое, чаго ўлады ніяк не чакалі. Настаўнік прыйшоў у школу. Дзеці - не. Ніводнае. Бацькі загадзя дамовіліся: пакуль улада не дазволіць адкрыць у вёсцы беларускую школу, сваіх дзяцей яны не пашлюць ні ў якую іншую.
Іўдзей сягае вяршыняў улады, кантралюе дзяржаўны скарб, яму зайздросцяць Радзівілы і Сапегі. Так, у ВКЛ і такое было мажлівым!
Маёмасць канфіскоўвалася, дамы, зямля, корчмы, мыты пераходзілі ў новыя рукі. Забранае раздавалася баярам. Адначасова князь Аляксандр распарадзіўся прыцягнуць на нашыя землі скандынаваў і немцаў.
Калі б ён прайграў сваю галоўную барацьбу, беларускай гісторыі магло б проста не быць у тым выглядзе, у якім мы яе ведаем сёння. Інтарэсы дзяржавы вышэй уласных амбіцыяў.
Абаронца Полацка і Смаленска, дазорца Балтыкі, пераможца Ноўгарада і Пскова, уладар Кіева - усё гэта Усяслаў Чарадзей-Полацкі. Пра яго гісторыя захавала неверагодныя легенды. Разабраліся, што стаяла за гэтымі легендамі.
Тэмпература ў пакоях рэдка падымалася вышэй за 14 градусаў. Вецер гуляў па каралеўскіх апартаментах амаль як у полі. Вокны складаліся з сотняў маленькіх шыбак. А на дзясяткі жанчын прыпадала толькі адна прыбіральня - без вокнаў і без вентыляцыі.
Cімвал добрых часоў і добрай, справядлівай беларуска-літоўскай дзяржавы. Некалькі цікавостак пра самы жывучы закон у беларускай гісторыі
Жыгімонт Аўгуст не стварыў ідэальнай палітычнай сістэмы. Але ў 1569 годзе перад апошнім Ягайлавічам стаяла простая і цяжкая задача - не дапусціць распаду дзяржавы пасля смерці дынастыі. І ён яе вырашыў.
Публікуем імёны прадстаўнікоў беларуска-літоўскіх земляў, якія падпісаліся пад стварэннем самай вялікай дзяржавы Еўропы XVI стагоддзя. Шукайце сваіх :)
Беларуская гісторыя поўная паразаў, але мы ніколі не пераставалі бараніць сваё. Публічныя звароты часцей за ўсё не ратавалі ад арыштаў, і тым больш не ратавалі жыцці. Але яны рабілі не менш важнае - не давалі перамагчы маўчанню, і ўпарта сведчылі, што беларусы не пагадзіліся.
Браты зацята пайшлі ў заклад. Ягайла ці Вітаўт, Кракаў ці Трокі, Карона ці ВКЛ. Хто першы, той лепшы. Займець ільва пры сваім двары. Забавы вялікіх. Ягайла быў спрытнейшы, але Вітаўт таксама меў чым здзівіць.
- 1
- 2